Safonau’r GymraegApiau cymdeithasau tai
Beth sydd ei angen ar ap cymdeithas dai i weithredu’n llawn yn Gymraeg
Gwylio’r briff
Fideo deg munud ar saith cwestiwn i’w gofyn am ap tenantiaid, gyda phob un wedi’i ddangos yn ddiffygiol ac yna wedi’i drwsio mewn ap tenantiaid ffuglennol.
- Saith cwestiwn i gymdeithasau tai a’u cyflenwyr meddalwedd PDF, 2 dudalen, Saesneg yn unig
- Cymraeg neu Saesneg? Cadw’r ap a’ch llythyrau yn gyson â’i gilydd PDF, 1 dudalen, Saesneg yn unig
Briff ar gyfer cymdeithasau tai yng Nghymru. Mae’n nodi pum pwynt sy’n bwysig pan fo’n rhaid i ap cymdeithas dai weithredu’n llawn yn Gymraeg, a’r cwestiynau y mae pob un yn eu codi i gyflenwyr meddalwedd.
Pam nawr
- Cymraeg 2050
- Nod strategaeth Cymraeg 2050 Llywodraeth Cymru yw cyrraedd miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050, a chynyddu canran y bobl sy’n siarad Cymraeg bob dydd, ac sy’n gallu dweud mwy nag ychydig eiriau, o 10 y cant (2013-15) i 20 y cant erbyn 2050.
- Y Safonau
- Mae Safonau’r Gymraeg wedi’u gosod gan reoliadau a wnaed o dan Fesur y Gymraeg (Cymru) 2011. Rhaid i gorff gydymffurfio â hwy unwaith y bydd hysbysiad cydymffurfio mewn grym, a Chomisiynydd y Gymraeg sy’n eu gorfodi.
- Cymdeithasau tai
- Cymdeithasau tai sydd nesaf. Mae Rheoliadau Safonau’r Gymraeg (Rhif 10) 2026 yn pennu Safonau ar eu cyfer, a Chomisiynydd y Gymraeg sy’n penderfynu pa rai sy’n berthnasol i bob cymdeithas, ac erbyn pryd, mewn hysbysiad cydymffurfio. Erbyn 23 Hydref 2026, nid oeddem wedi dod o hyd i gofnod cyhoeddus bod unrhyw gymdeithas wedi cael hysbysiad cydymffurfio terfynol. Ar ôl yr ymgynghoriad, diwygiwyd y safonau ar gyfer gwefannau a gwasanaethau ar-lein i gyfeirio’n benodol at byrth, gan gynnwys pyrth tenantiaid ar ffurf ap.
- Costau
- Yn eu hymatebion eu hunain i’r ymgynghoriad, nododd cymdeithasau tai uwchraddio TG ymhlith y costau y maent yn eu disgwyl.
Mae Async Digital yn adeiladu apiau sy’n ddwyieithog yn Gymraeg a Saesneg o’r cychwyn cyntaf. Darllenwch ymrwymiadau Async Digital ei hun i’r Gymraeg.
Briff yw hwn, nid cyngor cyfreithiol. Mater i hysbysiad cydymffurfio Comisiynydd y Gymraeg yw pa safonau sy’n berthnasol i gymdeithas, ac erbyn pryd.
Pwynt 1 o 5
Mae ‘yn llawn’ yn golygu’n llawn
Unwaith y bydd hysbysiad cydymffurfio yn gosod safon 45 o Safonau Rhif 10 ar gymdeithas, mae’r safon yn ei gwneud yn ofynnol i’r apiau y mae’r gymdeithas yn eu cyhoeddi weithredu’n llawn yn Gymraeg, heb drin y Gymraeg yn llai ffafriol na’r Saesneg. Yn ein darlleniad ni, mae hynny’n debygol o ymestyn y tu hwnt i’r rhannau sy’n dod gyda’r ap, i’r negeseuon a’r data y mae systemau’r gymdeithas ei hun yn eu dangos i denant ynddo.
Ystyriaethau
- 1.1Mae’r sgriniau, y negeseuon a’r data o systemau’r gymdeithas ei hun i gyd yn debygol o fod o fewn cwmpas y safon, nid y dewislenni yn unig. Nid oes rhaid cyfieithu testun gan rywun arall, fel sylw a ysgrifennwyd gan denant, ond rhaid defnyddio fersiwn Gymraeg sydd eisoes wedi’i chynhyrchu o dan y Safonau neu gynllun iaith Gymraeg.
- 1.2Mae ap sydd wedi’i gyfieithu ond sy’n dal i ddangos diweddariadau atgyweirio yn Saesneg yn annhebygol o weithredu’n llawn yn Gymraeg.
Pwynt 2 o 5
Ni fydd iPhone yn gofyn am y Gymraeg ar ei ben ei hun
Nid yw dewislenni’r iPhone ei hun ar gael yn Gymraeg. Gall tenant ychwanegu’r Gymraeg fel iaith a ffefrir yn y Gosodiadau, ac wedyn bydd ap sy’n cynnwys y Gymraeg yn agor yn Gymraeg. Ni fydd tenant sydd heb ei hychwanegu yn gweld y Gymraeg oni bai bod yr ap yn ei chynnig. Unwaith y bydd hysbysiad cydymffurfio cymdeithas yn gosod safon yr apiau, rhaid i’r ap gynnig y dewis hwnnw ei hun: mae Comisiynydd y Gymraeg wedi canfod bod ap wedi methu â chydymffurfio am ddibynnu ar osodiad iaith y ffôn (achos CS1161, 2024).
Ystyriaethau
- 2.1Unwaith y bydd y gyfraith yn gymwys, mae angen ffordd o fewn yr ap i ddewis y Gymraeg. Mae arfer da yn mynd ymhellach: botwm newid Cymraeg/English sydd bob amser i’w weld ac sy’n cael ei gofio (pecyn cymorth technoleg ddwyieithog Llywodraeth Cymru, adrannau 4.1, 4.3, 4.4 a 4.7, sy’n ganllawiau, nid cyfraith).
- 2.2Os yw’r ffôn eisoes yn rhestru’r Gymraeg, dylai’r ap agor yn Gymraeg heb ofyn (pecyn cymorth, adran 4.1).
- 2.3Dylai’r dewis bara o un sesiwn i’r llall (pecyn cymorth, adrannau 4.6 a 4.7).
- 2.4Rhaid iddo gyrraedd y gweinydd hefyd. Gweler pwynt 4.
Pwynt 3 o 5
Nid yw’r rhan fwyaf o’r hyn y mae tenantiaid cymdeithasau tai yn ei ddarllen yn yr ap
Mae diweddariadau atgyweirio, datganiadau rhent ac amseroedd apwyntiad yn dod o weinydd y system dai. Nid yw cyfieithu sgriniau’r ap yn cyfieithu’r rhain.
Ystyriaethau
- 3.1Pa gofnodion y gall y system dai eu cadw mewn dwy iaith.
- 3.2Pwy sy’n ysgrifennu’r Gymraeg ar gyfer data sy’n newid bob dydd.
- 3.3Beth mae’r tenant yn ei weld pan nad oes fersiwn Gymraeg ar gael.
Pwynt 4 o 5
Y gweinydd sy’n ysgrifennu’r negeseuon
Y system dai sy’n llunio negeseuon hysbysu, e-byst a negeseuon testun. Unwaith y bydd hysbysiad cydymffurfio yn gosod y safonau perthnasol, mae Safonau Rhif 10 yn gofyn bod tenant sydd wedi gofyn am y Gymraeg yn ei chael o hynny ymlaen (safon 2), a bod tenant nad yw ei ddewis yn hysbys yn cael fersiwn Gymraeg hefyd (safon 5). Felly rhaid i’r system allu cofnodi iaith pob tenant, ei defnyddio ar gyfer pob neges, ac anfon fersiwn Gymraeg, nid y Saesneg yn unig, pan nad oes cofnod ganddi.
Ystyriaethau
- 4.1Ble mae’r dewis iaith yn cael ei storio, a phwy sy’n gallu ei newid.
- 4.2Dylai un dewis reoli’r ap, yr hysbysiadau gwthio, yr e-byst a’r negeseuon testun fel ei gilydd. Mae canllawiau technoleg Comisiynydd y Gymraeg, nad ydynt yn statudol, yn dweud y dylid cofnodi’r dewis hefyd a’i ddefnyddio i bennu iaith unrhyw ohebiaeth.
- 4.3Beth sy’n digwydd i denantiaid sydd eisoes ar y system.
Pwynt 5 o 5
Mae gramadeg y Gymraeg yn peri trafferth i god a ysgrifennwyd ar gyfer y Saesneg
Mae gan y Gymraeg chwe ffurf luosog, o’i chymharu â dwy yn Saesneg. Mae treigladau’n newid dechrau geiriau: mae ‘Caerdydd’ yn troi’n ‘yng Nghaerdydd’. Ni fydd chwiliad syml am ‘Caerdydd’ yn dod o hyd i’r ffurf dreigledig.
Ystyriaethau
- 5.1Mae angen trin lluosogion yn gywir mewn ymadroddion fel ‘3 atgyweiriad’, nid defnyddio ‘atgyweiriad(au)’.
- 5.2Dylai chwiliad ddod o hyd i air yn ei holl ffurfiau treigledig.
- 5.3Dylai rhestrau wedi’u didoli ddilyn trefn yr wyddor Gymraeg, lle mae ‘ch’, ‘dd’ a ‘ll’ yn llythrennau unigol (arfer da yn y pecyn cymorth technoleg ddwyieithog, adrannau 3.4 i 3.6).
Pwy sy’n gwneud beth
- Mae Async Digital yn adeiladu
- Y beirianneg ddwyieithog: y dewis iaith, data a chwilio dwyieithog, y dewis iaith fesul tenant, a ffurfiau lluosog.
- Mae’r gymdeithas dai yn berchen ar
- Y geiriad Cymraeg, wedi’i ysgrifennu gan ei chyfieithwyr ei hun neu gan ei chyflenwr cyfieithu.
Briff 20 munud am ddim
Mae Rob Nash yn cynnig briff 20 munud am ddim i gymdeithasau tai yng Nghymru ar yr hyn y mae hyn yn ei olygu’n ymarferol, fel y gallant ofyn y cwestiynau cywir i’w cyflenwyr meddalwedd.
I gael golwg fanylach, rydym hefyd yn cynnig adolygiad am bris sefydlog o ap tenantiaid sydd wedi’i gyhoeddi, ar sail y cwestiynau hyn, gyda chanfyddiadau ysgrifenedig. Gofynnwch, ac fe anfonwn y telerau a’r pris.
neu e-bostiwch r.nash1@async-digital.com
Rob Nash, cyfarwyddwr Async Digital Ltd, prif ddatblygwr meddalwedd yng Nghaerdydd sydd wedi bod yn rhyddhau apiau brodorol ers pymtheng mlynedd.